Persian Section

“طاق کسری: شگفتی معماری”  یک فیلم مستند ۳۰ دقیقه ای است. این فیلم به پیشینه و ویژگی‌های این بنای عظیم که در زمان ساسانیان در پایتخت امپراتوری ایران (تیسفون) ساخته شده می‌پردازد.

نخستین نمایش جهانی: 
دانشکده پژوهش‌های خاوری و آفریقایی دانشگاه لندن: ۱ فوریه ۲۰۱۸

طاق کسری که با نام‌های “ایوان خسرو” یا “ایوان مدائن” نیز نامیده می‌شود، روزگاری نماد ثروت و قدرت در امپراتوری بود ولی درپی حمله اعراب به ایران در سده هفتم میلادی غارت و به مرور متروکه شد.

طاقِ این کاخ که عظیم‌ترین طاق گِلی بدون ستون در دنیا به شمار می‌رود، همچنان استوار و در طول تاریخ، الهام بخش شاعران بودهاست؛ یکی از پرآوازه‌ترین سروده‌ها با الهام از این کاخ، قصیده “ایوان مدائن” از خاقانی، شاعر ایرانی در سده دوازدهم میلادی است.

طاق کسری در تیسفون – عکس از پژمان اکبرزاده – ۲۰۱۷

دگرگونی‌های سیاسی در مرزهای ایران، طاق کسری را امروزه در بیرون از مرزهای ایران، در نزدیکی بغداد قرار داده است؛ منطقه‌ای که کمتر از دویست کیلومتر با ایران فاصله دارد. همین موضوع و همچنین سالها جنگ و ناامنی در این منطقه موجب کم توجهی به این کاخ افسانه ای شده است؛ اثری که از آن به عنوان یک بنای استثنایی در پیشینه معماری جهان نام برده می‌شود. 

پژمان اکبرزاده، مستند ساز مقیم هلند، در پی دو سفر پرخطر به عراق، برای نخستین بار در یک فیلم مستند پیشینه طاق کسری را بررسی می‌کند و با باستان‌شناسان و پژوهشگران در کشورهای گوناگون درباره جنبه‌های تاریخی و معماری این کاخ به گفتگومی‌نشیند. او همچنین ردپای آثار پیدا شده در کاوش‌های باستان شناسی در تیسفون را در موزه‌های گوناگون دنبال کرده و به رویکرد دولتمردان ایرانی و عراقی در استفاده تبلیغاتی از طاق کسری نیز پرداخته است.

داعش در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ تا حدود شصت کیلومتری طاق کسری رسیده بود و بیم آن می رفت که به بنا – مانند آنچه در شمال عراق کرده بود – حمله کند. وحشت از چنین موضوعی انگیزه اصلی مستندساز برای دو سفر فوری به عراق و ساخت مستند درباره کاخ شد.
فیلم در عراق، ایران، استرالیا، اروپا و آمریکای شمالی فیلمبرداری شده و به زبان‌های پارسی و انگلیسی ارائه می‌شود.
با چهره‌های زیر در فیلم مستند «طاق کسری: شگفتی معماری» گفته شده است:
(به ترتیب حضور):
ادوارد کیل، استاد دانشگاه تورنتو و مدیر پیشین بخش خاورنزدیک موزه سلطنتی اونتاریو
تورج دریایی، مدیر مرکز پژوهش‌های ایران‌شناسی ساموئل جُردن، دانشگاه کالیفرنیا
اوته فرانکه، استاد دانشگاه آزاد برلین
علی مظفری، پژوهشگر معماری در شورای پژوهشی استرالیا
قیس رشید حسین، مدیر اداره باستان‌شناسی عراق
وستا سرخوش-کرتیس، مسئول پروژه سکه‌های ساسانی در موزه بریتانیا
محمود ملاخلف، سفیر عراق در یونسکو
میروسلاو زیمان، مسئول پروژه ترمیم طاق کسری در سال ۲۰۱۴


نویسنده و مستندساز: پژمان اکبرزاده
تدوین: آرش رضایی‌مهر – دوربین: پژمان اکبرزاده، تیم وینتر، ویلیام گرنت
موسیقی: محمد شمس – صدا: مزدک پارسیان
تهیه: شبکه ایرانیان هلند – با یاری بنیاد توس ، لندن
با پشتیبانی بنیاد یادبودسودآور، ژنو

پروژه طاق کسری را در فیس بوک دنبال کنید